Zerkenvloer

Het oudste, uit 1786 daterende deel van Ter Navolging, bestond uit een imitatie van een uit zerken bestaande kerkvloer zoals die in de meeste kerken gebruikelijk was. Op Ter Navolging in Tiel bestond die vloer op het noordelijke deel, 1e klasse, uit 4 rijen, een centraal pad en weer 4 rijen met graven.

Na de integratie van het oudste deel in de uitbreiding (1858) werden er steeds meer steles (staande zerken) geplaatst waardoor de aanblik fundamenteel veranderde.

Op deze plek zijn liggen enkele zerken naast elkaar die, op zeer kleine schaal, een beeld geven van hoe het er aan het begin van de 19e eeuw moet hebben uitgezien.

Het idee van een ‘niet overdekte zerkenvloer van een kerk’ is nog goed te zien aan de uit 1780 daterende, particuliere, begraafplaats in het dorp Scheveningen die als eerste de naam ‘Ter Navolging’ kreeg. Op die locatie is sindsdien optisch weinig veranderd.

Dat Tiel ook de naam ‘Ter Navolging‘ kreeg is niet vreemd: de Zwitser Perrenod, werkzaam in Culemborg, zal ongetwijfeld contact hebben gehad met de zowel in Tiel als Kerk-Avezaath woonachtige Johannes Diderick van Leeuwen, de stichter van Ter Navolging in Tiel!

Ter Navolging was geen uitnodiging om snel te overlijden en om zich daar vervolgens te laten begraven maar een oproep om te stoppen met het onhygiënische en stank veroorzakende begraven in en rond de altijd in de bebouwde kom staande kerken. 

In 1829 was het, na een eerste korte periode in de Franse tijd, in algemene zin, eindelijk, zover: begraven binnen dorpen en steden met meer dan 1000 inwoners was sinds dat jaar verboden. Dus ook het begraven in kerken behoorde toen, in ieder geval officieel, tot het verleden. 

Een uitzondering vormen de leden van de koninklijke familie: velen van hen vonden en vinden hun laatste rustplaats in de koninklijke grafkelders onder de Nieuwe Kerk in Delft.

De term ‘rijke stinkerds’ is terug te voeren op de bij het in een kerk verwijderen van een zerk en delven van een nieuw graf vrijkomende ‘kwalijke dampen’. Dat was zeker het geval in perioden dat er sprake was van epidemieën.